Chapter 6 — Functions

Function — kodning qayta ishlatiladigan bo'lagi. Bu bob JavaScript'dagi eng muhim tushunchalardan biriga bag'ishlangan.

---

6.1 Function nima?

Simple Explanation

Function — ma'lum bir vazifani bajaradigan, nomga ega kod bloki.

Why Does It Exist?

Agar bir xil kodni bir necha marta yozish o'rniga, uni bitta functionga joylab, kerak bo'lganda chaqirsa bo'ladi.

Real-Life Analogy

☕️ Function — bu qahva mashinasi: har safar tugmani bossangiz (chaqirsangiz), bir xil jarayon (dastur) ishga tushadi va natija (qahva) chiqadi.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01function greet() {
02    console.log("Salom!");
03}
04 
05greet(); // "Salom!"
06greet(); // "Salom!"

Explanation

greet function bir marta yozilgan, lekin uni istalgancha marta chaqirish mumkin.

6.2 Parameters va Arguments

Simple Explanation

• Parameter — function e'lon qilinganda ko'rsatiladigan o'zgaruvchi nomi.
• Argument — function chaqirilganda beriladigan haqiqiy qiymat.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01function greetUser(name) { // name — parameter
02    console.log("Salom, " + name);
03}
04 
05greetUser("Ali"); // "Ali" — argument

Jadval

6.3 return statement

Simple Explanation

return — function natijasini qaytaradi va function ishlashini to'xtatadi.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01function sum(a, b) {
02    return a + b;
03}
04 
05let result = sum(5, 3);
06console.log(result); // 8

⚠️ Common Mistake
return yozmaslik — function undefined qaytaradi.
❌ Yomon:

script.js
JavaScriptNusxalash
01function sum(a, b) {
02    a + b; // return yo'q
03}
04console.log(sum(5, 3)); // undefined

6.4 Function Declaration vs Function Expression

Simple Explanation

Function yaratishning ikki asosiy usuli bor.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01// Function Declaration
02function add(a, b) {
03    return a + b;
04}
05 
06// Function Expression
07const multiply = function (a, b) {
08    return a * b;
09};

Jadval

💡 Key Idea
Function Declaration hoisting tufayli fayl boshida e'lon qilinmagan bo'lsa ham chaqirilishi mumkin, lekin Function Expression bunday emas.

6.5 Arrow Functions

Simple Explanation

ES6'da qo'shilgan, functionni qisqaroq yozish usuli.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01// Oddiy function
02function square(x) {
03    return x * x;
04}
05 
06// Arrow function
07const squareArrow = (x) => {
08    return x * x;
09};
10 
11// Yanada qisqa (implicit return)
12const squareShort = x => x * x;

How It Works

• (x) => — parameter va arrow belgisi.
• Agar function tanasi bitta ifoda bo'lsa, {} va return shart emas.

🔥 Important
Arrow function'lar o'zining this qiymatiga ega emas — u tashqi (lexical) thisdan meros oladi. Bu haqda Chapter 13'da batafsil to'xtalamiz.

6.6 Default Parameters

Simple Explanation

Agar argument berilmasa, parameter standart qiymatga ega bo'lishi mumkin.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01function greet(name = "Mehmon") {
02    console.log("Salom, " + name);
03}
04 
05greet();       // "Salom, Mehmon"
06greet("Ali");  // "Salom, Ali"

6.7 Rest Parameters

Simple Explanation

Noma'lum sondagi argumentlarni bitta array sifatida qabul qilish uchun ishlatiladi.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01function sumAll(...numbers) {
02    return numbers.reduce((total, n) => total + n, 0);
03}
04 
05console.log(sumAll(1, 2, 3, 4)); // 10

Explanation

...numbers — barcha berilgan argumentlarni numbers nomli array ichiga yig'adi.

🔗 Connection
Rest parameters — Chapter 16'da o'rganiladigan Spread/Rest operatorining bir qo'llanilishi.

📝 Practice Exercises

🟢 Exercise 1 — Easy

Task:
Ikki sonni qabul qilib, ularning yig'indisini qaytaradigan sum nomli function yozing.
Required Concepts:

• Functions
• Parameters
• Return
  Hint:
  Function ichida return ishlating.

---

🟡 Exercise 2 — Medium

Task:
Sonni qabul qilib, u juft yoki toqligini "juft" yoki "toq" satri sifatida qaytaradigan arrow function yozing.
Required Concepts:

• Arrow functions
• Ternary operator
• Modulo
  Hint:
  num % 2 === 0 ? "juft" : "toq" dan foydalaning.

---

🔴 Exercise 3 — Hard

Task:
Cheksiz sondagi sonlarni qabul qilib, ularning eng kattasini qaytaradigan findMax functionni rest parameters yordamida yozing.
Required Concepts:

• Rest parameters
• Array methods (Math.max)
  Hint:
  Math.max(...numbers) ishlatishingiz mumkin.

🔮 Predict the Output

script.js
JavaScriptNusxalash
01function test() {
02    return;
03    console.log("Bu chiqadimi?");
04}
05 
06console.log(test());

🧠 Think first! Javobni ko'rishdan oldin kamida 30 soniya o'ylang.

<details> <summary>Answer</summary> undefined

Why?
return yozilgandan keyin function ishlashini to'xtatadi, shuning uchun undan keyingi qatorlar hech qachon bajarilmaydi. returndan keyin qiymat yozilmagani uchun undefined qaytadi.

</details>

🐛 Debugging Challenge

Quyidagi kodda muammo bor:

script.js
JavaScriptNusxalash
01sayHello();
02 
03const sayHello = function () {
04    console.log("Salom!");
05};

Your Task:

• Kod ishga tushganda nima bo'lishini bashorat qiling.
• Nima uchun xatolik yuz berishini tushuntiring.
• Kodni tuzating.

<details> <summary>Solution</summary> Muammo: sayHello — Function Expression, u hoisting qilinmaydi (faqat variable e'loni hoisting qilinadi, qiymati emas). Shuning uchun chaqirilganda hali undefined holatida bo'ladi va xatolik beradi.

Yechim: Function Declaration ishlatish yoki chaqirishni e'londan keyin joylashtirish kerak:

script.js
JavaScriptNusxalash
01const sayHello = function () {
02    console.log("Salom!");
03};
04 
05sayHello();

</details>

📌 Chapter Summary

• Function — qayta ishlatiladigan kod bo'lagi.
• Parameter — e'londagi o'zgaruvchi, argument — chaqirishdagi qiymat.
• return natijani qaytaradi va functionni to'xtatadi.
• Arrow function — qisqa yozish usuli, o'z thisiga ega emas.
• Default va rest parameters — moslashuvchan function yaratish imkonini beradi.

🎯 Key Takeaways

• Function Declaration hoisting qilinadi, Function Expression esa yo'q.
• Arrow function qisqa, lekin this xatti-harakati boshqacha.
• returnsiz function har doim undefined qaytaradi.
• Default parameters kodni xavfsizroq qiladi.
• Rest parameters noma'lum sondagi argumentlarni qabul qilish imkonini beradi.

⚡ Quick Cheat Sheet

script.js
JavaScriptNusxalash
01function name(param1, param2) {
02    return param1 + param2;
03}
04 
05const arrow = (param) => param * 2;
06 
07function withDefault(x = 10) {
08    return x;
09}
10 
11function withRest(...args) {
12    return args;
13}

---