Chapter 2 — Data Types

Variable ichiga turli xil ma'lumot turlarini saqlash mumkin. Bu bobda JavaScript'dagi asosiy data typelarni o'rganamiz.

---

2.1 Data Type nima?

Simple Explanation

Data Type — variable ichida saqlanayotgan ma'lumotning turi (masalan: son, matn, true/false va h.k.).

Why Does It Exist?

Har xil ma'lumot bilan har xil amal bajariladi:

• Sonlar bilan matematik amallar
• Matn bilan birlashtirish
• true/false bilan shart tekshirish

Shuning uchun JavaScript ma'lumot turini bilishi kerak.

Real-Life Analogy

🧺 Data Type — bu narsalarning turi.
Savatda olma, kitob va pul bo'lishi mumkin — har biri boshqa turdagi narsa va ular bilan boshqa-boshqa ish qilinadi.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01let age = 25;          // number
02let name = "Abbosbek"; // string
03let isStudent = true;  // boolean

Explanation

Har bir variable turli xil qiymat turini saqlamoqda: son, matn va mantiqiy qiymat.

2.2 Primitive Data Types

Simple Explanation

JavaScript'da 7 ta primitive (asosiy) data type mavjud.

Jadval — Asosiy turlar

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01let city = "Toshkent";
02let temperature = 24;
03let isSunny = true;
04let result;
05let empty = null;
06 
07console.log(typeof city);        // "string"
08console.log(typeof temperature); // "number"
09console.log(typeof isSunny);     // "boolean"
10console.log(typeof result);      // "undefined"
11console.log(typeof empty);       // "object"

Explanation

typeof operatori variable qanday turdagi ma'lumot saqlayotganini aniqlab beradi.

⚠️ Common Mistake
typeof null natijasi "object" bo'ladi — bu JavaScript'dagi tarixiy xato hisoblanadi, lekin hozir ham shunday ishlaydi.

2.3 undefined vs null

Simple Explanation

• undefined — variable'ga hali qiymat berilmagan.
• null — dasturchi ataylab "bu yerda qiymat yo'q" deb belgilagan.

Real-Life Analogy

📭 undefined — pochta qutisi hali tekshirilmagan.
📪 null — pochta qutisi tekshirilgan va u bo'sh ekani ma'lum.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01let a;
02let b = null;
03 
04console.log(a); // undefined
05console.log(b); // null

💡 Key Idea
undefined — JavaScript beradigan standart holat. null — dasturchi o'zi qo'yadigan qiymat.

2.4 Reference Data Types

Simple Explanation

Primitive'dan tashqari, JavaScript'da object asosidagi turlar ham bor: Object, Array, Function.

Example

script.js
JavaScriptNusxalash
01let person = { name: "Ali", age: 20 };
02let numbers = [1, 2, 3];
03function sayHi() {
04    return "Salom";
05}
06 
07console.log(typeof person);   // "object"
08console.log(typeof numbers);  // "object"
09console.log(typeof sayHi);    // "function"

Explanation

Object, Array va Function — barchasi object asosida quriladi, lekin Array va Function alohida xususiyatlarga ega.

🔗 Connection
Object va Array haqida keyingi boblarda batafsil to'xtalamiz.

📝 Practice Exercises (Amaliy Mashqlar)

🟢 Exercise 1 — Easy

Task:
Quyidagi variable'larning data type'ini typeof yordamida aniqlang: 10, "salom", true.

Required Concepts:

• typeof operator

Hint:
console.log(typeof qiymat) shaklida yozing.

---

🟡 Exercise 2 — Medium

Task:
price nomli variable yarating, qiymati null bo'lsin. Keyin uning typeof natijasini chiqaring va nima uchun bunday natija chiqishini izohlang.

Required Concepts:

• null
• typeof

Hint:
Bu — JavaScript'dagi mashhur "xato" ekanini eslang.

---

🔴 Exercise 3 — Hard

Task:
Quyidagi ikkita ifodaning natijasini oldindan ayting, keyin tekshiring:

script.js
JavaScriptNusxalash
01console.log(typeof undefined);
02console.log(typeof NaN);

Required Concepts:

• typeof
• NaN

Hint:
NaN ham aslida "Number" turiga kiradi.

🔮 Predict the Output

script.js
JavaScriptNusxalash
01let value;
02 
03console.log(typeof value);

🧠 Think first! Javobni ko'rishdan oldin kamida 30 soniya o'ylang.

<details> <summary>Answer</summary> "undefined"

Why?
value variable e'lon qilingan, lekin unga hech qanday qiymat berilmagan, shuning uchun uning turi undefined bo'ladi.

</details>

🐛 Debugging Challenge

Quyidagi kodda muammo bor:

script.js
JavaScriptNusxalash
01let user = null;
02 
03if (typeof user === "null") {
04    console.log("User yo'q");
05}

Your Task:

• Muammoni aniqlang.
• Nima sababdan yuz berayotganini tushuntiring.
• Kodni tuzating.

<details> <summary>Solution</summary> Muammo: `typeof null` hech qachon `"null"` qatorini qaytarmaydi — u `"object"` qaytaradi.

Yechim:

script.js
JavaScriptNusxalash
01let user = null;
02 
03if (user === null) {
04    console.log("User yo'q");
05}

</details>

📌 Chapter Summary

• Data Type — ma'lumotning turi.
• 7 ta primitive type mavjud: String, Number, Boolean, Undefined, Null, BigInt, Symbol.
• undefined — qiymat berilmagan, null — ataylab bo'sh.
• Object, Array, Function — reference type'lar.

🎯 Key Takeaways

• typeof orqali data type aniqlanadi.
• typeof null — "object" (tarixiy xato).
• undefined avtomatik, null qo'lda beriladi.
• Object asosidagi turlar reference type hisoblanadi.
• Har bir data type bilan boshqa-boshqa amallar bajariladi.

⚡ Quick Cheat Sheet

script.js
JavaScriptNusxalash
01let str = "text";      // string
02let num = 42;          // number
03let bool = true;       // boolean
04let undef;             // undefined
05let empty = null;      // null
06let obj = { a: 1 };    // object
07let arr = [1, 2, 3];   // object (array)

---