Chapter 8 — Enum'lar

Enum (enumeration) — bir-biriga bog'liq, nomlangan konstantalar to'plamini belgilash uchun TypeScript'ga xos maxsus tur.

---

8.1 Numeric Enums

Example

index.ts
TypeScriptNusxalash
01enum Direction {
02  Up,    // 0
03  Down,  // 1
04  Left,  // 2
05  Right, // 3
06}
07 
08let move: Direction = Direction.Up;
09console.log(move); // 0
10console.log(Direction[0]); // "Up" — teskari (reverse) mapping

Simple Explanation

Standart holatda, numeric enum'ning birinchi a'zosi 0dan boshlanadi, keyingilari avtomatik oshib boradi.

8.2 String Enums

Example

index.ts
TypeScriptNusxalash
01enum Status {
02  Active = "ACTIVE",
03  Inactive = "INACTIVE",
04  Pending = "PENDING",
05}
06 
07function setStatus(status: Status) {
08  console.log(status);
09}
10 
11setStatus(Status.Active); // "ACTIVE"

💡 Key Idea
String enum'lar — numeric enum'larga qaraganda ko'proq tavsiya etiladi, chunki ularning qiymatlari o'qishga tushunarli (debug qilishda konsolda 0 emas, "ACTIVE" ko'rinadi) va tasodifiy noto'g'ri son bilan almashtirilishga kamroq moyil.

8.3 const enum va Union Type Alternativa

Example

index.ts
TypeScriptNusxalash
01const enum Direction2 {
02  Up,
03  Down,
04}
05// const enum — compile vaqtida "inline" qilinadi, qo'shimcha JS kod generatsiya qilmaydi (ko'proq samarali)
06 
07// Zamonaviy alternativa: union type
08type Status2 = "active" | "inactive" | "pending";

⚠️ Common Mistake
Ko'p zamonaviy TypeScript loyihalari (jumladan TypeScript'ning rasmiy tavsiyalari) — enum o'rniga string literal union type'larni afzal ko'radi, chunki ular soddaroq, kamroq "sehrli" xatti-harakatga ega va bundle hajmini oshirmaydi.

📝 Practice Exercises

🟢 Exercise 1 — Easy

Task: Kartaning to'rt tomonini (North, South, East, West) ifodalovchi string enum yarating.

🟡 Exercise 2 — Medium

Task: Enum o'rniga union type ishlatib, xuddi shu "status" mantig'ini qayta yozing va ikkalasini solishtiring.

🐛 Debugging Challenge

index.ts
TypeScriptNusxalash
01enum Color { Red, Green, Blue }
02 
03function paint(color: Color) {
04  console.log(`Rang: ${color}`);
05}
06 
07paint(5); // ?

Your Task: paint(5) compile vaqtida xato beradimi?

<details> <summary>Solution</summary> Yo'q, xato bermaydi! Numeric enum'larning "xavfli" tomonlaridan biri — TypeScript standart holatda istalgan `number` qiymatini enum turiga mos deb qabul qiladi, garchi `5` `Color`da mavjud bo'lmasa ham. Bu — ko'p tanqid qilingan xatti-harakat, va bu string enum yoki union type ishlatishning yana bir sababi: ```typescript type ColorU = "Red" | "Green" | "Blue"; function paintU(color: ColorU) {} paintU("Yellow"); // Bu holatda XATO beriladi ``` </details>

📌 Chapter Summary

Enum — bog'liq konstantalar guruhini nomlash uchun. Numeric enum'lar — xavfsizlik nuqtai nazaridan zaifroq (istalgan sonni qabul qiladi). String enum'lar — tushunarliroq va xavfsizroq. Zamonaviy loyihalarda ko'pincha string literal union type'lar enum o'rniga afzal ko'riladi.

🎯 Key Takeaways

• Numeric enum — 0'dan boshlanadi, avtomatik reverse mapping'ga ega
• String enum — o'qishga tushunarli, debug qilish oson
• Numeric enum — istalgan sonni "noto'g'ri xavfsizlik" bilan qabul qiladi
• Union type — ko'p hollarda enum'ning soddaroq alternativasi

⚡ Quick Cheat Sheet

index.ts
TypeScriptNusxalash
01enum Status { Active = "ACTIVE", Inactive = "INACTIVE" }
02type StatusU = "active" | "inactive"; // zamonaviy alternativa

---