Chapter 22 — Ko'p Agentli Tizimlar uchun Prompting

Ba'zi murakkab vazifalar bitta model o'rniga, bir nechta ixtisoslashgan "agent"ning hamkorlikda ishlashini talab qiladi. Bu bobda ko'p agentli (multi-agent) tizimlar uchun promptlash asoslari ko'rib chiqiladi.

---

Simple Explanation

Ko'p agentli tizim — bir nechta, har biri o'z aniq roli va vazifasiga ega bo'lgan AI "agent"larning birgalikda ishlashi (masalan, bitta agent tadqiqot qiladi, boshqasi yozadi, uchinchisi tekshiradi). Har bir agent alohida system promptga (10-12 bob) ega bo'lib, ular orasidagi "muloqot" orqali umumiy vazifa bajariladi.

Kattalashtirish

Why Does It Exist?

Juda murakkab vazifalarni bitta "umumiy" agentga topshirish o'rniga, uni aniq rollarga (masalan, "tadqiqotchi", "yozuvchi", "muharrir") bo'lish — har bir agentning o'z sohasida chuqurroq va sifatliroq ishlashini ta'minlaydi. Bu inson jamoasidagi mutaxassislashuvga o'xshaydi — har kim o'z sohasida yaxshiroq ishlaydi.

Example

code.text
TEXTNusxalash
01Agent 1 (Tadqiqotchi) system prompti: "Sen tadqiqotchisan. Vazifang — berilgan mavzu bo'yicha asosiy faktlar va ma'lumotlarni to'plash, ularni strukturalangan ro'yxat shaklida taqdim etish. Fikr yoki xulosa qo'shma, faqat faktlar."
02 
03Agent 2 (Yozuvchi) system prompti: "Sen yozuvchisan. Vazifang — Tadqiqotchi tomonidan berilgan faktlar asosida, o'quvchiga qiziqarli va tushunarli maqola yozish."
04 
05Agent 3 (Muharrir) system prompti: "Sen muharrirsan. Vazifang — Yozuvchi tomonidan yozilgan maqolani grammatika, ravonlik va faktik aniqlik bo'yicha tekshirib, yakuniy versiyani tayyorlash."

Natija tavsifi: Har bir agent o'z aniq roliga (faqat faktlar to'plash, faqat yozish, faqat tahrirlash) qat'iy rioya qilib, ketma-ket ishlaydi — bu bitta agentga "tadqiq qil, yoz va tahrirla" deb hammasini birdaniga topshirishga qaraganda, ko'pincha sifatliroq yakuniy natija beradi, chunki har bir bosqich o'ziga xos e'tibor va "ekspertiza" bilan bajariladi.

⚠️ Common Mistake: Agentlar rollarini bir-biriga juda o'xshash yoki chegarasi noaniq qilib belgilash (masalan, ikkita agent ham "yoz va tahrirla" vazifasiga ega bo'lishi). Bu agentlar orasida vazifa takrorlanishi yoki hech kim ma'lum bir qismga javobgar bo'lmay qolishiga olib kelishi mumkin.

📝 Practice Exercises

🟢 Exercise 1 — Easy

Task: Ikki agentli oddiy tizim (Agent 1 — "G'oya generatori", Agent 2 — "Baholovchi") uchun har birining system promptini yozing.

🟡 Exercise 2 — Medium

Task: Uch agentli kontent yaratish tizimi (Tadqiqotchi → Yozuvchi → Muharrir) uchun har bir agent orasidagi aniq JSON formatdagi "interfeys"ni loyihalashtiring.

🔴 Exercise 3 — Hard

Task: To'rt agentli murakkab tizim (masalan, mijozlar murojaatini qayta ishlash: Tasniflovchi → Tadqiqotchi → Javob yozuvchi → Sifat nazoratchisi) uchun to'liq loyihalashtiring — har bir agent roli, system prompti va agentlar orasidagi aniq interfeys formatlari bilan.

🐛 Prompt Debugging Challenge

code.text
TEXTNusxalash
01Agent 1 system prompt: "Sen yordamchisan. Mijoz savoliga javob ber va uni tekshir."
02Agent 2 system prompt: "Sen yordamchisan. Mijoz savoliga javob ber va uni tekshir."

Your Task: Bu ikki agentli tizimda nima noto'g'ri — tushuntiring va tuzating.

<details> <summary>Solution</summary> Muammo: Ikkala agent ham aynan bir xil, umumiy vazifaga ("javob ber va tekshir") ega. Bu ko'p agentli tizim qurishning maqsadiga zid — agentlar mutaxassislashgan, bir-biridan farqli rollarga ega bo'lishi kerak edi. Bunday holatda ikkinchi agentning mavjudligi hech qanday qo'shimcha qiymat bermaydi.

Tuzatilgan variant:

code.text
TEXTNusxalash
01Agent 1 (Javob yozuvchi) system prompt: "Sen mijozlar savollariga javob yozuvchi agentsan. Vazifang — mijoz savoliga aniq, foydali javob loyihasini tayyorlash."
02Agent 2 (Tekshiruvchi) system prompt: "Sen sifat nazoratchisisan. Javob yozuvchi tayyorlagan javobni to'g'rilik, ohang va to'liqlik bo'yicha tekshirib, kerak bo'lsa tuzatib, yakuniy versiyani tasdiqla."

Endi har bir agent aniq, farqli vazifaga ega.

</details>

📌 Chapter Summary

Ko'p agentli tizimlar murakkab vazifalarni bir nechta, aniq va farqli rolga ega agentlar orasida taqsimlash orqali sifatni oshiradi — bu inson jamoasidagi mutaxassislashuvga o'xshaydi. Har bir agent aniq system promptga va agentlar orasida aniq, tuzilgan muloqot formatiga ega bo'lishi zarur.

🎯 Key Takeaways

• Ko'p agentli tizim — har biri aniq rolga ega bir nechta agentning hamkorligi.
• Har bir agent boshqalardan aniq farqlangan vazifaga ega bo'lishi kerak.
• Agentlar orasidagi ma'lumot almashinuvi aniq formatga (masalan, JSON) ega bo'lishi kerak.
• Bir xil yoki noaniq rolli agentlar qo'shimcha qiymat bermaydi.

⚡ Quick Cheat Sheet

• Har bir agent uchun: aniq rol + aniq vazifa + aniq chegara.
• Agentlar orasidagi "interfeys"ni (format) oldindan belgila.
• Rollarni farqlantir — takrorlanish yoki bo'shliq bo'lmasin.
• Murakkab vazifa? — uni mutaxassislashgan agentlarga bo'lishni ko'rib chiq.